فشار دندان دادن و ساییدن دندان بر روی هم را اصطلاحا دندان قروچه می گویند. علت فشار دادن دندان ها روی هم استرس و اضطراب است که معمولا این اتفاق در خواب رخ می دهد. دندان قروچه به دلیل نامناسب بودن جایگاه دندان یا جای خالی دندان یا کجی دندان های به وجود می آید.
علامت ها و نشانه های فشار دادن دندان ها
به دلایل گوناگونی ممکن یک فرد دچار دندان قروچه یا فشار دادن دندان ها شود، لازم به ذکر که با برخی از این علائم آشنا شوید:
- ممکن صدای دندان ها زیاد شود و فردی که کنار شما خوابیده متوجه این صدا شود.
- لبه یا سطح دندان های ترک خوردگی یا شکسته شود.
- دندان ها به مرور زمان لق شوند.
- زیاد شدن درد و حساسیت دندان ها.
- احساس خستگی و انقباض فک به صورتی که دهان به سختی باز و بسته شود.
- درد زیاد در صورت، فک، گردن.
- احساس گوش درد و نواحی آن.
- سردرد های مبهم که از شقشقیه ها شروع می شود.
- اختلال در خواب.
علت ساییدن و فشار دادن دندان روی هم
در این چند سال اخیر پزشکان زیادی درباره علت فشار دادن دندان ها روی هم تحقیقاتی را انجام داده اند؛ اما هنوز به یک جواب قطعی و درست نرسیده اند. اما علت آن می تواند از عوامل فیزیکی، ژنتیکی و روانی باشد. لازم به ذکر که با علت فشار دادن دندان ها روی هم آشنا شوید:
- علت ساییدن دندان ها در بیداری: این عارضه ممکن است در بیداری به علت اضطراب و استرس، خشم، ناامیدی، خستگی شدید یا یک راهکار موثر برای تمرکز عمیق به وجود بیاید.
- علت ساییدن دندان ها در خواب: این عارضه ممکن است در خواب به دلیل وضعیت نادرست فک ها و دندان ها و یا اختلالات خواب می باشد.
عوارض ساییدن دندان روی هم
در قسمت بالا به صورت خلاصه به این موضوع اشاره کردیم اما حال می خواهیم کامل درباره عوارض ساییدن دندان رو هم صحبت کنیم. در بعضی مواقع ساییدن دندان روی هم ممکن است منجر به شکستن، لق شدن یا از دست دادن دندان ها باشد.
حالت بد این اتفاق ساییدن شدن دندان ها است که به مرور ازبین می روند، در صورت صدمات شدید دندان ها فرد مجبور به روکش کردن، عصب کشی و یا پروتز های جایگزین برای دندان های از دست رفته است که شامل بریچ و ایمپلنت دندان می شود.
نحوه تشخیص فشار دادن دندان ها روی هم
به احتمال زیاد در همان ابتدا که به دندانپزشک مراجعه می کنید او متوجه این موضوع می شود، اگر شوند و اثراتی از ساییدگی روی دندان باشد پزشک از شما سوالاتی را خواهد پرسید تا علت اصلی این موضوع را پیدا کند.
لازم به ذکر است که برای ارزیابی شدت آن، ممکن است موارد زیر مورد بررسی قرار بگیرد:
- حساسیت های عضله های فک
- ناهنجاری های واضح دندان های مثل: شکستگی و یا خالی بودن جای یکی از دندان ها.
- صدمه هایی که دندان ها، استخوان کناره آن ها و سطح داخلی گونه دیده می شود.
- اختلالات فک و مشکلات دندانی
با بررسی این موارد پزشک به یک نتیجه مطلوبی می رسد.
مراجعه به متخصص خواب و روان درمانگر
زمان هایی که دندان پزشک بعد از بررسی موارد مورد نظر نتیجه می گیرد که علت فشار دادن دندان ها روی هم خواب فرد است؛ او را به یک متخصص خواب و روان درمانگر ارجاع می دهد.
متخصص خواب پزشکی است که در زمینه خواب فعالیت دارد. او تعیین می کند که این مشکل به دلیل اختلالات خواب مثل وقفه در تنفس در حین خواب است یا نه.
اگر این مشکل به دلیل اضطراب یا استرس باشد دندانپزشک شما را به یک رواندرمانگر ارجاع می دهد.
راه های درمان ساییدگی دندان ها
همانطور که در قسمت بالا به آن اشاره کردیم دندانپزشک بعد از بررسی این مشکل راه های مختلف درمانی را به شما پیشنهاد می دهد، یکی از این راه ها استفاده از محافظ دندان شبانه است.
اگر این مشکل به دلیل اضطراب و استرس باشد به شما کمک می کنند تا این موضوع را حل کنید، حتی اگر به دلیل مشکلات خواب این عارضه به وجود آمده باشد راه درمان مختص به آن را به شما آموزش می دهند. حال ما می خواهیم شما را با سایر روش های درمان آشنا کنیم که عبارت اند از:
- پرهیز از خوردن غذا های کافئین دار
- پرهیز از الکل
- نجویدن اشیا مثل سر مداد
- پرهیز از جویدن مداوم آدامس
- تمرین جلوگیری از فشار دادن دندان ها روی هم
- شل کردم عضله های فک
روشهای پیشگیری از دندان قروچه
پیشگیری از استرس و اضطراب
یکی از مهمترین راههای پیشگیری از دندان قروچه، مدیریت استرس و اضطراب است. انجام تمرینات آرامسازی مانند مدیتیشن، یوگا یا تنفس عمیق میتواند به کاهش فشار روانی کمک کند. همچنین، ایجاد یک روال خواب منظم و آرام، مانند مطالعه کتاب یا گوش دادن به موسیقی آرامشبخش قبل از خواب، میتواند از بروز دندان قروچه در خواب جلوگیری کند. مشاوره با رواندرمانگر نیز در مواردی که استرس شدید است، بسیار موثر خواهد بود.
مراقبت از دندانها و فک
برای پیشگیری از آسیبهای ناشی از دندان قروچه، استفاده از محافظ دندان شبانه که توسط دندانپزشک تجویز میشود، بسیار توصیه میشود. این محافظها از ساییدگی و فشار بیش از حد بر دندانها جلوگیری میکنند. علاوه بر این، اجتناب از عادات مضر مانند جویدن ناخن یا اشیاء سخت میتواند به حفظ سلامت دندانها و فک کمک کند. معاینات منظم دندانپزشکی نیز برای شناسایی زودهنگام مشکلات احتمالی ضروری است.
تغییر سبک زندگی
تغییرات ساده در سبک زندگی میتواند تأثیر زیادی در کاهش دندان قروچه داشته باشد. کاهش مصرف کافئین و الکل، بهویژه در ساعات نزدیک به خواب، میتواند به آرامش سیستم عصبی کمک کند. همچنین، انجام ورزشهای منظم و فعالیتهای بدنی به بهبود کیفیت خواب و کاهش تنش عضلانی کمک میکند. در نهایت، آگاهی از وضعیت فک و تمرین خودآگاهی برای جلوگیری از فشار دادن دندانها در طول روز میتواند این عارضه را به حداقل برساند.
آیا کودکان هم دچار مشکل فشار دادن دندان ها روی هم می شوند؟
متاسفانه این مشکل فقط مختص بزرگسالان نیست و ممکن است برای کودکان هم اتفاق بیفتد. با توجه به روند تحقیقات نشان می دهد که حدود ۱۵ تا ۳۳ درصد از کودکان نیز دچار این مشکل هستند. در کودکان بیشتر در دو زمان این مشکل رخ می دهد زمانی که دندان های شیری در حال بیرون زدن هستند و زمانی که دندان های دائمی در حال بیرون زدن هستند.
نکته قابل توجه این است کودکان بعد از گذراند این دو دوره این مشکل خود به خود ترک می شود. اما در بعضی از کودکان این مشکل در خواب به وجود می آید که به دلیل زیر می باشند:
- نا همراستایی و نامرتبی دندان ها
- نا درست بودن تماس بین دندان های بالا و پایین
- بیماری ها و مشکلاتی مثل: کرم های انگلی، آلرژی، اختلالات غدد دورن ریز
- عوامل روانشناسی مثل استرس و اضطراب
آیا کودکان می توانند دندان قروچه را ترک کنند؟
همانطور که گفتیم این مشکل در کودکان نیز اتفاق می افتد اما راه های بسیار زیادی برای ترک کردن آن در کودکان وجود دارد. لازم به ذکر است که با بعضی از این راهکار ها آشنا شوید:
- استرس کودک را تا حد امکان کاهش دهید.
- کودک را به ورزش و حرکات کششی تشویق کنید.
- به چیز هایی که میخورد دقت کنید.
- کودک را نزد پزشک ببرید.
نکته حائز اهمیت این است که کودکانی که هنوز به پیش دبستانی نرفته اند نیازی به درمان ندارند و به مرور این مشکل حل می شود.
کلام آخر
در این مقاله ما تلاش کردیم تا علت فشار دادن دندان ها روی هم را برای شما به صورت کامل توضیح دهیم. البته هرگاه شما متوجه وجود این مشکل شدید سعی کنید در اولین فرصت به یک متخصص دندانپزشک مراجعه کنید تا از آسیب های احتمالی جلوگیری کند.
سئوالات رایج
- آیا افراد مسن هم دچار دندان قروچه می شوند؟بله این مشکل ممکن است برای همه ی گروه های سنی اتفاق بیفتد.
- آیا دندان قروچه فقط در خواب یه وجود می اید؟خیر این عارضه ممکن است در بیداری هم رخ دهد.
- آیا ساییدن دندان ها روی هم برای دندان های شیری مضر است؟بله این عارضه ممکن است باعث سردرد و درد فک و ساییدگی دندان ها شود.
